نظام 6.3.3 ؟

اکنون که پايه دوازدهم اجرا گردیده است نظام 6.3.3 را چگونه ارزیابي مي کنيد ؟

کنکور !؟

بامشارکت در بيان نظرات علمي ، تخصصي و تجربي ميزان ارزشمندي حذف کنکور را بررسي کنيم.

ديکوم چيست؟

موفقيت هر سازمان در گرو کيفيت کارکنان آن است . به منظور پرورش و نگهداري کارکنان ماهر, سازمانها مي بايد آموزشهاي با کيفيت براي کارکنانشان فراهم آورند . از طرف ديگر آموزش گران است پس جهت استفاده بهينه از منابع محدود سازمان در اين حوزه بايد بتوان بهترين دوره هاي آموزشي ممکن را برگزار نمود و اين بدين معني است که بايد از بروز “خطاي محتوي آموزشي” جلوگيري کرد. اين خطا دو بعد داردو شامل : . الف: دوره هاي آموزشي که بايد اجرا شوند و نمي شوند ب: دوره هاي آموزشي که نبايد اجرا شود (تاثير مثبتي بر عملکرد شاغل ندارد) و اجرا مي شوند . براي جلوگيري از بروز اين خطاها از تجزيه و تحليل شغل به روش ديکوم بهره مي بريم .

ديکوم چيست؟
واژه DACUM  مخفف Developing A Curriculum مي باشد که امروزه به صورت گسترده در سطح دنيا به کار مي رود. اين روش توسط رابرت اي نورتون در سال ۱۹۹۴ به صورت کارگاه مورد استفاده قرار گرفت و پس از آن در کشورهاي مختلفي از جمله امريکا، استراليا، کانادا، چين، آلمـان، ژاپن و … متداول شد. امروزه شرکتهاي هوندا، بويينگ، جان دير، موتورولا و … از اين روش را به منظور تجزيه و تحليل مشاغل خود استفاده مي کنند. دراين روش شغل به صورت نظام مند به کوچک ترين اجزاي تشکيل دهنده اش  تجزيه شده , پس از آن مجموعه صلاحيت هاي مرتبط با شغل به دست مي آيد . اين صلاحيت ها سنگ بناي طراحي دوره هاي آموزشي مبتني بر عملکرد بوده  وتضمين ميکند که اجراي اين دوره ها مستقيما بر عملکرد فرد تاثير خواهند گذاشت.

اساس ديکوم بر سه فرض منطقي استوار است :

۱- کارکنان خبره دقيق تر از ساير افراد مي توانند شغل و حرفه خود را توصيف و تعريف کنند.

۲- راه موثر براي تعريف و تبيين يک شغل يا حرفه عبارتست از توصيف دقيق وظايفي که کارکنان خبره انجام مي دهند.

۳- انجام درست هر وظيفه مستلزم به کارگيري دانش ,مهارتها, ابزارها و رفتارهاي مثبت کارکنان مي باشد.

کارگاه تجزيه و تحليلDACUM  متشکل از ۵ – ۱۲ نفر از کارشناسان خبره در ارتباط با قلمرو تحت بررسي و يک مجري (تسهيل گر) مجرب بوده و طي دو روز برگزار مي گردد.سازمانهاي پيشرو از روش ديکوم به منظور  تجزيه و تحليل مشاغل شان بهره مي برند چون اين روش منحصر به فرد است.

چرا ديکوم منحصر به فرد است؟

  • تبادلات در گروه: اعضاي کارگروه به طور آزادانه ايده هاي خود را با ديگران به اشتراک مي گذارند و از مشارکت ديگران در پخته شدن ايده هايشان بهره مي گيرند.
  • تقويت اين روش با فن طوفان مغزي: در اين روش چندين بار از فن طوفان مغزي براي حداکثر کردن دقت اجزاي شغل استفاده مي شود.
  • هم افزايي گروه: اعضاي گروه تشويق مي شوند تا يکديگر را در رسيدن به محصول با کيفيت تر تقويت کنند.
  • توافق جمعي: اعضاي گروه با هدايت فرد تسهيل گر به توافق جمعي در موارد مورد بحث دست مي يابند.
  • مبتني بر آينده بودن: از اعضاي گروه خواسته مي شود که به صورت اختصاصي به روند و آينده آن شغل و عواملي که در آينده ممکن است باعث تغيير در ماهيت شغل گردند بپردازند.
  • پذيرش توسط کارکنان : اگر کارکنان بفهمند که تجزيه و تحليل شغل بر اساس تجربه افراد ماهر و با تجربه شاغل در آن شغل انجام شده آن را مي پذيرند و از نتايج کارگاه حمايت مي کنند.
  • برون داد جامع و با کيفيت بالا : وجود ۵ تا ۱۲ کارشناس خبره به همراه تسهيل کننده ماهر به مدت دو روز باعث مي شود کليه اجزاي شغل و دانش و مهارت و رفتار هاي ابزار و تجهيزات مورد استفاده در شغل وروند آينده شغلي به نحو صحيح و همه جانبه اي بدست آيد.
  • هزينه پايين:در اين روش نتيجه فرايند تحليل شغل برعکس برخي روشها که ۲۰الي ۳۰روز طول مي کشند طي مدت دو روز حاضر مي شود که اين باعث کاهش چشمگير هزينه ها مي گردد.

چه زماني ديکوم مورد استفاده قرار مي گيرد؟

  • نياز به بازنگري کلي در برنامه هاي آموزشي موجود احساس شود.
  • در مواردي که شايستگي هاي شغلي به منظور استخدام فرد جديد مورد نياز باشد.
  • يک شغل و يا يک واحد سازماني جديد ايجاد شود.
  • زماني که براساس الزامات يا دستور العمل هاي جديد يک برنامه آموزشي جديد مورد نياز باشد.

 

فوايد ديکوم براي مديريت سازمان چيست؟

  • طراحي مجدد مشاغل
  • انجام ارزيابي عملکرد
  • نوشتن SOP ها.
  • تعيين ارزش افزوده هر کار
  • کنترل فرايند توسعه صلاحيت ها در شرکت.
  • فراهم کردن ورودي براي پياده سازي استانداردهاي ISO/QS و…

فوايد ديکوم براي مديران و روساي آموزش چيست؟

  • مشخص کردن شايستگي ها جهت برنامه ريزي آموزشي.
  • تعيين درجه سختي و اهميت هر کار.
  • ارزيابي نيازهاي آموزشي.
  • فراهم آوري مواد و محتوي آموزشي.
  • تدوين استانداردهاي عملکردي.
  • تدوين آزمونهاي توسعه صلاحيت.

مکتب های فلسفی در آموزش و پرورش

در رفتارگرايي عقيده كلي بر اين است كه همه يادگيرندگان در اصل برابرند، اما شرايطي كه بر آنها تاثير مي‌گذارند متفاوتند. همين شرايط موجب تفاوتهاي رفتاري مي‌شوند.

ساخت‌گرايي برخلاف رفتارگرايي به بررسي علمي رويدادهاي ذهني مي‌پردازد. اين رويدادهاي رواني عبارت از اكتساب، پردازش، اندوزش و بازيافت اطلاعات است. بر اين اساس تاكيد اصلي در تحليل شناختي يادگيري در ساخت رواني يا ذهني يادگيرنده است كه نه تنها معلومات پيشين او را در بر مي‌گيرد، بلكه راهبردهاييي را نيز شامل مي‌شود كه ممكن است يادگيرنده براي تاثير در وضع موجود به كار بندد. با اين وصف مشاهده مي‌شود كه يادگيرندگان بسيار متفاوت مي‌باشند. در واقع شبكه مفاهيم، راهبردها و ادراكهاست كه تجربه را معنادار مي‌سازند.

نظريه‌هاي شناخت‌گرايي بيانگر اين واقعيت مي‌باشند كه يادگيرنده عامل اصلي و مهم كسب اطلاعات است. گروهي از روان‌شناسان معتقدند كه همه توانمنديهاي ما همچون ادراك، يادآوري، استدلال در يك نظام پيچيده‌اي سازمان‌ يافته‌اند كه آن را شناخت مي‌نامند. طرفداران نظريه‌هاي شناخت‌گرايي معتقدند كه افراد آدمي مي‌توانند به تعبير و تفسير اطلاعات بپردازند، پيچيدگيها و معماهاي زندگي را از روي بينش حل كنند، رويدادها و مسايل رواني را پيش‌بيني نمايند و به تجربه‌هاي سنجيده و نامشهود سازمان دهند.
به طور كلي شناخت، هم‌فرايند دانستن و هم‌محصول عمل دانستن است و انديشه‌ها اطلاعات، خاطره‌ها يا نمادهاي رواني و فرايندهايي را در بر مي‌گيرند كه به وسيله نمادها كسب مي‌شوند. در واقع به ياري پردازش شناخت آگاهيهاست كه مي‌توانيم آفريننده‌هاي فعال حقايقي باشيم كه ما را به فراتر از الگوهاي محرك – پاسخ مي‌برند.
فرايندهاي شناختي لزوماً با نظم و ترتيب و شكل خطي مشخصي رخ نمي‌دهند، بلكه مي‌توانند به صورت موازي و پردازش همزمان با انواع مختلف اطلاعات و ميزان و سرعت متفاوت ظاهر شوند. براي مثال، در حالي كه مشغول حل يك مساله هستيد، ممكن است به فكر نهار هم باشيد، يا كوشش مي‌كنيد نامي را كه بر سر زبان داريد به يادآوريد و يا فشار گرسنگي حواس شما را پرت كند ضمن آنكه به فكر قرار ملاقات امروزتان نيز هستيد و اينكه براي امتحان فردا چه كارهايي را بايد انجام دهيد و همه اين رويدادهها ظرف چند ثانيه به خاطر شما خطور كنند.
نايسر ، يكي از پرنفوذترين انديشه‌وران ساخت‌گرايي، معناي كلي و گسترده فرايندهاي شناختي را اين‌گونه مشخص مي‌سازد:
شناخت به همه فرايندهايي اطلاق مي‌شود كه در آن درون دادهاي حسي به صورت تغيير شكل، تعبير و تفسير، اندوزش، بازيافت و كابرد به گونه‌اي آشكار و نهان و حتي بدون محرك پديد مي‌آيند. اما بايد توجه داشت كه معلومات در خلاء ايجاد نمي‌شود، بلكه در قالب معلومات نظري و عملي وابسته به يك رشته عوامل ارتباطي جلوه مي‌كند. اينها مواردي هستند كه زيربنا و استخوان‌بندي نظريه‌هاي شناختي را تشكيل مي‌دهند.
مهمترين نظريه‌هاي شناختي به ترتيب زماني عبارتند از نظريه يادگيري گشتالت، ميدان‌شناختي، شناخت‌شناسي تكويني، يادگيري اكتشافي، يادگيري معنادار كلامي و انسان‌گرايي كه هر كدام داراي ويژگيهاي خاص خود مي‌باشند، در اين بخش به اختصار و رواني به شرح و بسط آنها مي‌پردازيم.

ساختن گرايي در آموزش و پرورش

رويکرد آموزشي در نظام 6.3.3 در هنرستانهاي فني حرفه اي ( پودماني )
ساختن گرايي در آموزش و پرورش
الگوي تدريس ساخت گرايي(۵E)

از نظر طبقه بندي روش ساخت گرايي جزو روش هاي فعال واکتشافي است که بر توليد کنترل و تعميم دانش تاکيد مي کند.

در فرايند تدريس ساخت گرايي معلم و همه ي امکانات تسهيل کننده هستند و جزو خدمات آموزشي به حساب مي آيند . بنابراين در اين روش دانش آموز نقش اساسي دارد .

هدف :

جست وجوي فعالانه فرا گيرندگان از طريق فعاليت هاي گوناگون براي کشف راه حل ها مفاهيم اصول و قوانين يکي از اهداف مهم در اين روش است .

داشتن روحيه ي کاوشگري براي ايجاد سوال ، طراحي ، اجرا ، ابداع و به دست آوردن جواب يکي از ويزگي هاي ساخت گرايي است .

اين الگوي تدريس از پويا ترين و کار آمد ترين الگوي تدريس است که در بسياري از کلاس هاي دنيا با موفقيت در حال اجرا است .

مراحل اجراي الگوي تدريس حاضر در۵ مرحله برنامه ريزي واجرا مي شود مراحل مورد نظر عبارتند از :

۱) در گير کردن (ENGAGING )

۲) کاوش ( EXPLORATION)

۳) توصيف( EXPLANATION)

۴ شرح و بسط گسترش ( ELABORATION )

۵) ارزرشيابي (ELABORATION)

دليل نام گذاري الگوي تدريس ساخت گرايي به الگوي E5 آغاز شدن هر مرحله با حرف E است.

مرحله اول : ( در گير شدن )

در اين مرحله براي جلب توجه کلاس به موضوع مورد آموزش و ايجاد هيجان و انگيزش در فراگيران طراحي شده است . يک سوال جالب ، يک داستان نيمه تمام ، يک عکس خوب ، يک فعاليت علمي مناسب و يا ………. مي تواند مورد استفاده معلم قرار گيرد در آموزش درس ساختمان بدن موجودات زنده پايه چهارم ابتدايي از دانش آموزان مي خواهيم که همراه خود چيزهايي مثل گوجه فرنگي پياز بياورند يا اگر شرايط مناسب باشد در بيرون از کلاس به جمع آوري برگ هاي درختان مختلف بپردازند .

مرحله دوم : (کاوش )

در اين مرحله که مطالعه بعد از انگيزه مي باشد از دانش آموزان مي خواهيم با ذره بين وميکروسکوپ به مشاهده پوست گوجه فرنگي و لايه پلاستيک مانند روي پياز و برگ درختان بپردازند و از مشاهدات خود يادداشت تهيه کنند .

در اينجا دانش آموز مشاهده مي کند که ساختمان برگ درخت گوجه فرنگي پياز با هم متفاوت است در واقع ايجاد و تقويت هماهنگي مغز و دست در حين کسب تجربه از اهداف مهم اين مرحله است /اين مرحله به دانش آموزان در ايجاد يک قالب و چهار چوب فکري براي تشکيل مفاهيم جديد کمک مي کند . در اين مرحله معلم نقش راهنما دارد.

مرحله سوم : (توصيف)

در اين مرحله معلم بايد رشته ي کار را به دست دانش آموزان بدهد .

دانش آموزان براي کار و فعاليت انجام شده توضيح منطقي مي دهند وبه توصيف مشاهدات بپردازند و بحث بين دانش آموزان آغاز مي شود .

مرحله چهارم : (شرح وبسط )

بچه ها خوشحال هستند و چون با انگيزه کار را شروع کرده اند اطلاعات زيادي را به دست آورده اند .

معلم فقط به بچه ها راه جمع آوري اطلاعات را ياد مي دهد و نشان مي دهد چگونه مي توانند خودشان مشکلات را حل کنند . در اين مرحله مثال ها ي اضافي و موارد بيشتري درباره ي مفاهيم اصلي درس ارئه مي گردد و از دانش آموزان خواسته مي شود تا از آموخته ها و يادگيري هاي قبلي براي گسترش و بسط و تعميم به ديگر مفاهيم استفاده کنند .

مرحله پنجم : ( ارزشيابي )

ارزشيابي مستمر در طول انجام فعاليت و از مرحله اول آغاز شده است . در اين مرحله براي ارزشيابي پاياني معلم مي تواند از يک روش جالب استفاده کند به اين صورت که از هر رده يا گروه بخواهد تصوير سلول موادي که مشاهده کرده است ترسيم کند و آن نقاشي را توصيف کند بديهي است هر چه نقاشي و توصيف دقيق تر باشد فرد در ارزشيابي موفقيت بيشتري کسب کرده است .